(Hình từ Wikipedia.org)

[ Xem toàn bài phỏng vấn ]

Lo Ngại Về Điện Hạt Nhân VN

(trích đoạn bài phỏng vấn)

BBC, phát thanh ngày 24/11/2009

Trả lời phỏng vấn BBC, Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, cựu chuyên gia Viện Kinh tế Năng lượng và Đại học Bách khoa Grenoble, Pháp nói vì sao ông rất lo ngại về dự án điện hạt nhân của VN.

Theo ông, công nghệ điện hạt nhân đặc biệt phức tạp, hết sức tốn kém và vấn đề an toàn rất nhạy cảm với dư luận nên không phải nước nào cũng làm điện hạt nhân.

Vì lẽ ấy, ông cho hay trên cả thế giới hiện chỉ có 33 nước làm điện hạt nhân với 440 lò thế hệ hai có tổng công suất đạt 370 Gigawatt.

Các vấn đề của Việt Nam, theo ông, đến từ cách dự báo quá cao nhu cầu điện năng trong tương lai, từ việc thiếu vốn, nhân lực và cả từ rủi ro khi quản lý, vận hành các lò phản ứng hạt nhân.

Trong một bài viết được đăng trên Diễn đàn Forum tại Pháp gần đây, ông cho rằng:

"Riêng về nhu cầu điện lực nước nhà, tôi hoàn toàn không đồng ý với những con số khổng lồ đã đưa ra! Nói rằng Việt Nam sẽ cần 380 tỷ kWh vào năm 2020 , gần 4 lần nhu cầu năm 2010) là hết sức vô nghĩa,"

"Không có nước nào có thể phát triển với một tốc độ kỷ lục như thế."

Ngoài ra là nhu cầu nhân lực, chuyên viên cho điện hạt nhân.

Vị giáo sư, nguyên cố vấn Nha kinh tế, dự báo, chiến lược EDF Paris nói với BBC hôm 23/11/2009 rằng Việt Nam hiện mới chỉ có khoảng 500 cán bộ khoa học, kỹ thuật về hạt nhân, mỗi năm chỉ đào tạo được 70 kỹ sư, cử nhân, 20 tiến sĩ, thạc sĩ.

Theo ông, đây là con số quá nhỏ cho khoảng 2500 chuyên viên cho một nhà máy điện hạt nhân, đó là chưa kể hàng trăm tiến sĩ, thạc sõ phải đào tạo cho ngành luật, pháp quy, quản lý, khai thác.

Về mặt kinh tế, ông nói dự án của VN không khả thi chút nào vì sẽ phải vay hàng chục tỷ đôla để xây các lò nguyên tử.

"Nếu một hai ta quyết tâm xây nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận, tại sao phải cần 8 lò vào năm 2025, trị giá cả thảy tối thiểu là 24 tỷ đôla!"

Về mặt kinh tế, ông nói dự án của Việt Nam không khả thi chút nào

GS Nguyễn Khắc Nhẫn

"Con số này có thể tăng lên gấp đôi – 48 tỷ đô la   vì chỉ vài năm mà giá đã tăng thêm phần trăm,"

"Với một kinh phí đầu tư quá lớn như thế, năng lượng tái tạo sẽ thừa sức cạnh tranh với điện hạt nhân. Đồng thời, 1 đô la xuất ra để làm năng lượng tái tạo có khả năng đem lại nhiều việc làm cho đồng bào – 15 lần lớn hơn là làm điện hạt nhân."

Đó là chưa kể lo ngại về độ an toàn kỹ thuật.

Nói với BBC, ông phát biểu:

"Tôi rất lo ngại khi nghe các cơ quan trách nhiệm của Việt Nam tuyên bố rằng các nhà máy điện hạt nhân của chúng ta sẽ an toàn. Ở Pháp chẳng có ai dám tuyên bố như thế."

Theo ông, sự cố có thể xảy ra bất ngờ, và "nếu có thiên tai thì ai biết trước được".

Ngay tại các nước có công nghệ tiên tiến bậc nhất như Nhật Bản cũng đã xảy ra các sự cố hoặc bị tác động của thiên tai như động đất năm 2007, khiến chính phủ phải cho đóng các lò một năm liền.

Trước câu hỏi về công nghệ của Trung Quốc, ông cho hay theo những gì ông theo dõi, tìm hiểu tại Pháp từ 1973 thì chính Trung Quốc đã được sự trợ giúp đầu tiên từ Pháp để xây các lò thế hệ 2, và công nghệ lò thế hệ 3 còn chưa có nhiều kinh nghệm.

Ông kêu gọi Việt Nam nếu làm điện hạt nhân thì khi đấu thầu không nên vì tình cảm, quan hệ ngoại giao để quyết định chọn nước nào, công nghệ nào mà cần mời chuyên gia nước ngoài đánh giá các hồ sơ một cách độc lập. 

[ Xem toàn bài phỏng vấn ]